اخبار اسفند89:

چارچوب‌های نظريه‌پردازی مديريت اسلامی در دانشگاه‌ها مشخص شود

گروه اجتماعی: به اعتقاد دبير كانون قرآن و عترت دانشكده مديريت دانشگاه تهران تحقق مديريت اسلامی نيازمند ايجاد چارچوب‌های مشخص در دانشگاه‌ها از سوی علمای دينی است.

محمود موسوی، دبير كانون قرآن و عترت دانشكده مديريت دانشگاه تهران، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) با اشاره به اينكه بين مديريت علمی و اسلامی تفاوت در نوع نگاه است، اظهار كرد: تمام نظريه‌های سازمان مديريتی و تمام اصطلاحاتی كه درباره مديريت در سازمان در نوع علمی مديريت عنوان می‌شود؛ يا سازمان را در رابطه با محيط می‌داند يا سازمان را تغيير دهنده محيط، ماشين‌محور و يا حتی انسان محور می‌داند، اما در هر صورت آن نوع مديريت خدا‌محور نيست.

وی ادامه داد: نهايتا در تمام نظريات غربی ــ كه البته در حال حاضر به مراحل بالاتری نسبت به قبل رسيده است ــ انسان‌محوری هويدا است در حالی‌كه انسان دارای ضعف‌های محوری است كه نهايتا نمی‌تواند موجب تعالی باشد.

موسوی افزود: تفاوت ديگری كه وجود دارد اين است كه در مديريت علمی با چشم بسته و تنها با آزمايش و خطا هم می‌توان به مقصود نهايی رسيد. ولی ما متأسفانه با چشم باز و با وجود اينكه چراغ راه هم دستمان است هنوز در راه رسيدن به مقصد ناتوان مانده‌ايم.

وی همچنين گفت: پژوهش‌های مديريتی ما هنوز كاربردی نيست و از ميان حجم انبوه پژوهش‌های انجام شده در مقطع كارشناسی ارشد و دكترا كمتر متنی است كه بتواند كاربردی شده و به يك نظريه تبديل شود و هميشه يك خانه از اصل ماجرا عقب هستيم.

موسوی افزود: در برخورد با مديريت اسلامی هنوز نمی‌دانيم كه با يك تركيب وصفی در برابر مديريت غير اسلامی روبرو هستيم و يا نه. يعنی به زبان روشن‌تر هنوز نمی‌دانيم كه پايه مديريت علمی را قبول داريم و مديريت مسلمانان را به تعبيری در آن تعريف می‌كنيم و يا اينكه مديريت اسلامی را بر مبنای الگويی خاص از سوی اسلامی می‌شناسيم.

وی تأكيد كرد: از سوی ديگر بايد توجه كنيم كه آيا اسلام الگوی مديريتی خود را ارائه داده است و يا اينكه بالقوه است و می‌توان تركيب مديريتی خاص آن را استخراج كه اين تفاوت ديدگاه در نوع خود جای بحث ويژه‌ای دارد.

موسوی در ادامه گفت: نگاه قرآن كريم به مديريت با توجه به اخلاق الهی تعريف می‌شود و نگاه به سبك مديريتی پيامبران الهی كه در قرآن كريم از آنها ياد می‌‌شود. در غرب «چارلز بلانشارد» با استفاده بخشی از انجيل موضوع رهبری خدمتگزار را الگو گذاری می‌كند. ادبيات مذهبی و كلام قرآن نيز سرشار از اين الگوهاست. فقط در نهج البلاغه 500 روايت و نامه و قصه دارد كه از روايت‌های انجيل بسيار غنی‌تر است ولی مورد توجه قرار نگرفته است.

وی در پايان افزود: حداقل كاری كه بايد انجام داد، استخراج شاخص‌ها است. بزرگان دين بايد بيايند و شاخص‌ها را تعيين كنند و در چهارچوب آن اجازه خلاقيت داده شود. معمولا از اين نوع خلق می‌ترسيم. اگر علما چارچوبی مشخص كنند كه در ذيل آن می‌توان نظريه پردازی كرد آن موقع می‌توان توقع داشت تئوری در دانشگاه‌ها و مراكز علمی در اين چار چوب توليد شود

تشکیل ستاد "الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت" با مدیریت دفتر رهبری

رئیس دانشگاه تهران و رئیس اسبق سازمان مدیریت با تاکید بر اینکه تشکیل ستاد "الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت" کار دولت و سایر قوا نیست، گفت: باید دفتر مقام معظم رهبری این موضوع را مدیریت و نظارت کند.

وی برگزاری نخستین نشست اندیشه های راهبردی را آغاز حرکت جدیدی در بین گروه‌ها و حلقه های علمی، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه برای بررسی و تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت دانست و افزود: طراحی و تدوین این الگو نیازمند عزم ملی است.

 

خبرنگار مهر پرسید که رهبر معظم انقلاب در این نشست خواستار تشکیل مرکز یا ستادی برای طراحی الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت شدند؟ که فرهاد رهبر در پاسخ به این پرسش گفت: این مرکز یا ستاد قاعدتا کار اجرایی نخواهد کرد بلکه باید از این موضوع حمایت خواهد کرد. وی افزود: تشکیل این ستاد همانطوری که مقام معظم رهبری اشاره کردند، کار دولتها و سایر قوا نیست، ضمن اینکه به نظر بنده، باید دفتر رهبری این موضوع را مدیریت و نظارت کند و با توجه به اینکه "الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت" سندی بالادستی برای همه استاد برنامه ای و چشم اندازی است، نباید به دست دولت و سایر قوا سپرده شود.

رئیس دانشگاه تهران درباره جایگزینی واژه "پیشرفت" به جای توسعه که مورد تاکید مقام معظم رهبری قرار گرفته است، اظهارداشت: دانشی به نام توسعه که امروزه در دنیا مطرح است، عمری بیش از 50 سال ندارد و بیشتر بر انتقال تجارب کشورهای توسعه یافته به توسعه نیافته تاکید دارد.

رئیس اسبق سازمان مدیریت ادامه داد: اگر ما بخواهیم از این مفهوم استفاده کنیم، قاعدتا آن هدفی را که مدنظر داریم، قابل تحقق نخواهد بود؛ بدین ترتیب باید مفهوم جدیدی را جایگزین کنیم که متعلق به خودمان، تاریخ، جغرافیا و در نهایت الگوی اسلامی - ایرانی باشد. ابتدای انقلاب نیز جمهوری اسلامی استکبار را جایگزین امپریالسیم کرد که الان این واژه را هم ما می فهمیم و هم دنیا آن را پذیرفته است.

وی در عین حال گفت: ما توسعه کشورهای توسعه یافته را توسعه نمی دانیم، زیرا آنان هم اکنون در انتهای راه هستند و به دلیل بحرانهای اقتصادی با بن بست مواجه شده اند.

رئیس دانشگاه تهران از آغاز مقدمات طراحی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت در دانشگاه‌ها خبر داد و اظهارداشت: تیمی از اساتیید و دانش آموختگان روی این موضوع کارهایی انجام داده اند اما خیلی گسترده و حجیم نیست که باید هم سرعت کار آنان شتاب گیرد و کارهای آنان گسترده تر شود.

رهبر با تاکید بر اینکه فرهنگ الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت باید بین نخبگان نشر پیدا کند و به یکی از دغدغه های فکری و ذهنی آنان تبدیل شود، گفت: باید با کارهای تیمی و گروهی حساب شده، نتایج بررسی‌ها و یافته ها را در کنار هم قرار داد و در نهایت با استفاده از تمامی ظرفیتها الگوی مناسب اسلامی - ایرانی را طراحی و تدوین کرد

 

مدیریت اسلامی نیاز به روش اجتهادی دارد:


ابوالفضل رحیمی گائینی، مدیر گروه مدیریت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری رسا، با بیان اینکه مهمترین آسیب در حوزه پژوهش دینی، متدولوژی و روش پژوهشی است، اظهار داشت: این روش پژوهشی است که ما را به سرانجام می رساندکه باید با نوع پژوهش همخوان باشد.وی با اشاره به اینکه اگر ادعای جهانی بودن و کامل بودن دین اسلام را داریم باید روشی متناسب با آن برگزینیم، گفت: باید روشی جهانی داشته باشیم که در تمامی جهان پذیرفته شده باشد.اعتبار پژوهش به روش آن استوی با تاکید بر اینکه اعتبار پژوهش به روش است، ادامه داد: امروز روش های پژوهشی در مبانی دینی ناکارآمد است.این محقق حوزوی بیان داشت: در ادبیات روشی، حوزه‌های علمیه روش اجتهادی دارند که امری عقلانی و در تمامی دنیا پذیرفته شده است.وی گفت: اگر محصولات ما در حوزه دین از این روش پی گیری کند، اعتبار دستاوردهای پژوهشی تامین می‌شود.رحیمی گائینی با تاکید بر اینکه روش معقول و جامع اجتهاد باید در سایر پژوهش ها استفاده شود، بیان داشت: کاری که در عرصه مطالعات تطبیقی علوم انسانی و اسلامی انجام می‌شود، نگاه مطالعات بین رشته ای است و به عنوان نمونه مدیریت یک میان رشته تعریف می شود.مدیریت اسلامی، چگونه؟وی بیان داشت: هدف از این نوع مطالعه، نگاه به مدیریت بر اساس دین و بر اساس روش های دینی است.این محقق علم مدیریت بیان داشت: روش پژوهشی علم مدیریت، روش تجربی است و اگر ما می خواهیم مدیریت اسلامی داشته باشیم باید روش اجتهادی داشته باشیم.وی بیان داشت: متاسفانه در برخی پژوهش ها، روشمند بودن مورد غفلت قرار می گیرد و برخی بدون تحلیل دقیق از مفاهیم علم مدیریت، چند روایت را در ذیل آن می آورند.این محقق حوزوی ادامه داد: در استفاده از روایت باید توجه داشته باشیم که روایت بر اساس اجتهاد بازبینی شوند و دلالت، سند، جرح و تعدیل، مطلق و مقید، ناسخ و منسوخ آن مشخص شود.وی بیان داشت: انجام این کارهای غیر روشمند به خاطر نداشتن نیروهای انسانی کافی مسلط بر دو حوزه علوم انسانی و اسلامی است.وی با تاکید بر نگاه روشمند در مطالعات بین رشته ای اسلامی و جایگاه شناسی اجتهاد در تولید علوم انسانی بیان داشت: متاسفانه این روش غلط در سایر علوم همچون اقتصاد، روان شناسی و دیگر علوم هم دیده می شود.

مدیریت اسلامی در کشور باید در راستای توجه به موضوع مهدویت استمرار یابد ا

استاندارخراسان رضوی، با بیان اینکه زندگی و مدیریت بدون موضوع مهدویت امکان ندارد، گفت: مدیریت اسوه و اسلامی در کشور باید در راستای توجه به موضوع مهدویت استمرار یابد.

به گزارش خبرگزاری شبستان از مشهد، محمود صلاحی استاندار خراسان رضوی، شب گذشته(24بهمن) در همایش آموزشی ویژه بخشداران این استان، گفت: مدیریت قابل قبول در جوامع اسلامی مدیریتی است که مبتنی بر آموزه های دینی باشد.وی ادامه داد: برابر آموزه های دینی، مدیریت اسلامی در همه امور حتی بر عملکردها، تصمیم گیری ها و تصمیم سازی ها جاری است، که باید تمامی مسئولان در این امر دقت کافی را داشته باشند.استاندار خراسان رضوی، مدیریت اسوه را مدیریت بر مبنای آموزه های اسلامی خواند و تصریح کرد: در دنیایی که انواع مدیریت ارائه می‌شود، باید مدیریت اسلامی به عنوان کامل ترین روش مدیریتی که تمام شؤن مدیریت را در بر می گیرد، به جهانیان عرضه شود.صلاحی، خاطرنشان کرد: پس از آموزش، جان مایه مدیریت اسلامی، عدالت است و برای ایجاد مدیریت اسوه باید عدالت در تمامی حوزه های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، منابع انسانی و منابع سطحی و زیر سطحی شکل بگیرد.

 وی در ادامه از بخشداران استان خواست تا آموزش های ارائه شده به آنان را عملیاتی کنند و نسبت به اجرایی کردن آموخته های خود در بخش های مربوطه و انتقال آن به سایران در جهت استفاده بهینه از منابع و امکانات گام بردارند، تا به یک مدیریت اسوه نایل شوند.صلاحی، اظهار داشت: مدیریت اسوه و اسلامی در کشور باید در راستای توجه به موضوع مهدویت استمرار یابد، چراکه زندگی و مدیریت بدون موضوع مهدویت امکان ندارد.به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، وی با اشاره به خصایص یک مدیر خوب و موفق، اظهار داشت: مدیری موفق است که وظیفه اش را خوب بشناسد و در راستای عمل به آن با برنامه ریزی دقیق گام بردارد.استاندار خراسان رضوی، افزود: مدیر موفق باید از همه داشته های حوزه استحفاظی خود مطلع باشد و از ظرفیت های موجود و بالفعل نهایت استفاده را برده و برای شناسایی ظرفیت های بالقوه نیز برنامه ریزی کند.

مدیریت اسلامی سکولار

یکی از سوالات جدی که در عرصه مدیریت اسلامی مطرح است که این است که محدوده آموزه های اسلامی برای دخالت در عرصه مدیریت چقدر است ؟ آیا دخالت این آموزه ها در همه عرصه های مدیریت است یا نه محدود به بخشهای خاصی از علم مدیریت می شود ؟ و اگر قرار باشد این دخالت محدود باشد ،این دخالت در چه عرصه هایی خواهد بود؟

در پاسخ به این سوال بدون آنکه به مسائل حاشیه ای بپردازیم باید بگوییم که نمی شود برای دخالت دین در مدیریت محدودیت معین کرد و دین شایستگی آنرا دارد که در تمام شئون مدیریت دخالت نماید چرا که از طرف خالق هستی تدوین شده است . البته منظور ما از دین در اینجا مجموع عقل و نقل است . این مساله این شبهه را پاسخ می دهد که در بعضی از موارد می بینیم که دین سکوت کرده است و توصیه ای نکرده است. در اینجا خود شارع بیان کرده است که به عقل سلیم مراجعه شود . در اینجا حکمی که عقل سلیم می دهد مورد رد شارع نخواهد بود. در مقابل عده ای برای دخالت دین در عرصه مدیریت محدودیت قائل می شوند و بیان می کنند که دین نباید در همه عرصه های مدیریت دخالت کند و فقط باید در عرصه اخلاقیات باید از دین کمک گرفت . در این دیدگاه مدیریت اسلامی فقط به عنوان یک بحث اخلاقی مطرح است و یک بحث منبری و مکتبی است . در اینجا مدیریت اسلامی به عنوان یک دانش مدون مطرح نیست و صرفا یک توصیه اخلاقی است. کاربرد عملی این رویکرد حذف خواسته یا نا خواسته دین در بسیاری از حوزه های مدیریت خواهد شد که باعث سکولار شدن مدیریت اسلامی خواهد شد. قائلین به این دیدگاه فقط شامل کسانی که خواستار حضور حداقلی دین در عرصه مدیریت هستند ،نیست بلکه بسیاری از کسانی که  التزام نظری و عملی به دین دارند نیز چنین رویکردی را خواسته یا ناخواسته دارا هستند. کاربرد عملی چنین رویکردی در بین این افراد این می شود که با برگزاری نماز جماعت اول وقت در سازمان و یا شروع ساعت کاری با ادعیه  و اموری از این قبیل گمان می کنند که مدیریت اسلامی در سازمان آنها محقق شده است . این در حالی است که کاربرد و کارایی مدیریت اسلامی بسیار بالاتر از یک توصیه اخلاقی است . مدیریت اسلامی در همه زمینه ها حرف برای گفتن دارد و محدود کردن آن به مباحث اخلاقی باعث سکولار شدن مدیریت اسلامی خواهد شد.مدیریت اسلامی در همه زمینه های مدیریت مثل رفتار سازمانی ،فرهنگ سازمانی ،روانشناسی  ،مدیریت منابع انسانی و ..... حرف برای گفتن دارد که باید به صورت جدی در راه کشف این توصیه ها کوشش نمود و از سکولار ماندن مدیریت اسلامی جلوگیری نمود.